Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren: toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert in Lunteren

Research output: Book/ReportReportProfessional

Abstract

In Lunteren is eind jaren 30 door de Nationaal Socialistische Beweging (N.S.B.) een complex ingericht voor partijbijeenkomsten. Onderdeel van het complex is een muur waar Anton Mussert, leider van de N.S.B. de leden kon toespreken. Door de rol van de N.S.B. tijdens de Tweede Wereldoorlog belichaamt de Muur van Mussert een zwarte bladzijde in onze geschiedenis, namelijk die van de collaboratie met Nazi Duitsland. Nu staat het complex deels overwoekerd door natuur op een recreatieterrein waar tijdelijk buitenlandse arbeiders in zomerhuisjes wonen. Door de Stichting Erfgoed Ede is de vraag opgeworpen of de muur niet een dusdanig belangrijke symbolische waarde heeft, dat hij wellicht ter nagedachtenis of als waarschuwing behouden zou moeten blijven. In dit wetenschapsproject staat daarom de volgende vraag centraal: “Op welke wijze kan het complex rondom de Muur van Mussert worden bewaard, en welke betekenissen kunnen daarbij gevormd worden?” Het project richt zich uitdrukkelijk niet op een formele waardestelling, noch op geschiedkundige analyses, maar is vooral gericht op de toekomstgerichte mogelijkheden om het complex betekenis te geven. Dit project is geen klassiek wetenschappelijk onderzoek dat op basis van literatuur en of interviews tot conclusies komt. Kenmerkend voor een wetenschapswinkelproject is het werken met studenten. Na een voorverkenning en gesprekken met sleutelfiguren en stakeholders is daarom ingezet op het betrekken van studenten. Er is een 3-daags studentenatelier in Lunteren gehouden door studenten van de TU Delft. Hierin is een viertal ontwerpen gemaakt, waarin de studenten een vrije omgang lieten zien met het beladen erfgoed. Ook is er een challenge (prijsvraag) onder studenten uitgeschreven. De prijsuitreiking vond plaats in de Goudsberg. De inzendingen bevatten een breed spectrum aan ideeën om de muur een eigentijdse betekenis en invulling te geven. Ten derde hebben enkele studenten een internationale vergelijking gemaakt met als thema de omgang met beladen erfgoed. Gekeken is onder meer naar het huis van Hitler en het gebouw dat functioneerde als headquarters van de Operatie Rheinward (de Poolse Pogrom) in Lublin. De Muur van Mussert was lokaal en nationaal gedurende dit project onderwerp van debat. Daardoor was er ook grote media-aandacht voor dit project. Daarnaast is een media- en documentenanalyse gemaakt, en waren de onderzoekers actief op verschillende bijeenkomsten en in verschillende netwerken. Door het tonen van tussenresultaten van het studentenonderzoek kwam er in reactie weer bruikbare input ten aanzien van de verscheidenheid van toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert. Gedurende dit project hebben zich lokaal en nationaal verschillende ontwikkelingen voltrokken met betrekking tot de Muur. Zo is de Muur in 2018 aangewezen als Rijksmonument. Het onderzoek kende verder beperkte mogelijkheden en had eerder het karakter van actieonderzoek, waarin de onderzoekers deel hebben uitgemaakt van de publieke arena waarin kennis en emoties zijn uitgewisseld en waarin naar een oplossing is toegewerkt, door een diversiteit aan ideeën en visies op de toekomst van de Muur van Mussert te genereren. Het rapport reflecteert deze open werkwijze door het proces van publiek debat in relatie tot onderzoek en ontwerp van alle betrokkenen in het wetenschapswinkelproject te beschrijven.---In the Dutch memory culture on WW2, the discussion on managing and memorializing difficult heritage has long been eluded. Recently in the Netherlands this discussion was ignited by an object, the so called Mussert’s Wall, which is related to the group of perpetrators called the National Socialist Movement (NSB). This wall is part of a rally ground for the NSB and it has been named after Anton Mussert, the leader of the NSB. Recently the Minister of Culture decided to enlist the Wall as a National Monument. This decision ended several years of heavy disputes in politics and in the media, but even more important, it seems to mark a new era in the memory culture. After memorialising hero’s and victims, now the attention becomes focused on the dark pages in history which should not be forgotten. An action research project paved the way to this decision by reviewing the disputes, putting them in an international perspective and by involving many young students in a challenge called “Ideas for the future of Mussert’s Wall”. The results of the project will be described in this report, against the background of a very complicated situation of legal, political and societal conflicts.
Original languageDutch
Place of PublicationWageningen
PublisherWageningen University & Research, Wetenschapswinkel
Number of pages58
ISBN (Electronic)9789463434164
DOIs
Publication statusPublished - 2019

Publication series

NameWageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport
No.349

Cite this

During, R., & van Dam, R. (2019). Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren: toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert in Lunteren. (Wageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport; No. 349). Wageningen: Wageningen University & Research, Wetenschapswinkel. https://doi.org/10.18174/468891
During, Roel ; van Dam, Rosalie. / Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren : toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert in Lunteren. Wageningen : Wageningen University & Research, Wetenschapswinkel, 2019. 58 p. (Wageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport; 349).
@book{fa92d1dd8dbc42a79efb0f330b617946,
title = "Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren: toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert in Lunteren",
abstract = "In Lunteren is eind jaren 30 door de Nationaal Socialistische Beweging (N.S.B.) een complex ingericht voor partijbijeenkomsten. Onderdeel van het complex is een muur waar Anton Mussert, leider van de N.S.B. de leden kon toespreken. Door de rol van de N.S.B. tijdens de Tweede Wereldoorlog belichaamt de Muur van Mussert een zwarte bladzijde in onze geschiedenis, namelijk die van de collaboratie met Nazi Duitsland. Nu staat het complex deels overwoekerd door natuur op een recreatieterrein waar tijdelijk buitenlandse arbeiders in zomerhuisjes wonen. Door de Stichting Erfgoed Ede is de vraag opgeworpen of de muur niet een dusdanig belangrijke symbolische waarde heeft, dat hij wellicht ter nagedachtenis of als waarschuwing behouden zou moeten blijven. In dit wetenschapsproject staat daarom de volgende vraag centraal: “Op welke wijze kan het complex rondom de Muur van Mussert worden bewaard, en welke betekenissen kunnen daarbij gevormd worden?” Het project richt zich uitdrukkelijk niet op een formele waardestelling, noch op geschiedkundige analyses, maar is vooral gericht op de toekomstgerichte mogelijkheden om het complex betekenis te geven. Dit project is geen klassiek wetenschappelijk onderzoek dat op basis van literatuur en of interviews tot conclusies komt. Kenmerkend voor een wetenschapswinkelproject is het werken met studenten. Na een voorverkenning en gesprekken met sleutelfiguren en stakeholders is daarom ingezet op het betrekken van studenten. Er is een 3-daags studentenatelier in Lunteren gehouden door studenten van de TU Delft. Hierin is een viertal ontwerpen gemaakt, waarin de studenten een vrije omgang lieten zien met het beladen erfgoed. Ook is er een challenge (prijsvraag) onder studenten uitgeschreven. De prijsuitreiking vond plaats in de Goudsberg. De inzendingen bevatten een breed spectrum aan ideeën om de muur een eigentijdse betekenis en invulling te geven. Ten derde hebben enkele studenten een internationale vergelijking gemaakt met als thema de omgang met beladen erfgoed. Gekeken is onder meer naar het huis van Hitler en het gebouw dat functioneerde als headquarters van de Operatie Rheinward (de Poolse Pogrom) in Lublin. De Muur van Mussert was lokaal en nationaal gedurende dit project onderwerp van debat. Daardoor was er ook grote media-aandacht voor dit project. Daarnaast is een media- en documentenanalyse gemaakt, en waren de onderzoekers actief op verschillende bijeenkomsten en in verschillende netwerken. Door het tonen van tussenresultaten van het studentenonderzoek kwam er in reactie weer bruikbare input ten aanzien van de verscheidenheid van toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert. Gedurende dit project hebben zich lokaal en nationaal verschillende ontwikkelingen voltrokken met betrekking tot de Muur. Zo is de Muur in 2018 aangewezen als Rijksmonument. Het onderzoek kende verder beperkte mogelijkheden en had eerder het karakter van actieonderzoek, waarin de onderzoekers deel hebben uitgemaakt van de publieke arena waarin kennis en emoties zijn uitgewisseld en waarin naar een oplossing is toegewerkt, door een diversiteit aan ideeën en visies op de toekomst van de Muur van Mussert te genereren. Het rapport reflecteert deze open werkwijze door het proces van publiek debat in relatie tot onderzoek en ontwerp van alle betrokkenen in het wetenschapswinkelproject te beschrijven.---In the Dutch memory culture on WW2, the discussion on managing and memorializing difficult heritage has long been eluded. Recently in the Netherlands this discussion was ignited by an object, the so called Mussert’s Wall, which is related to the group of perpetrators called the National Socialist Movement (NSB). This wall is part of a rally ground for the NSB and it has been named after Anton Mussert, the leader of the NSB. Recently the Minister of Culture decided to enlist the Wall as a National Monument. This decision ended several years of heavy disputes in politics and in the media, but even more important, it seems to mark a new era in the memory culture. After memorialising hero’s and victims, now the attention becomes focused on the dark pages in history which should not be forgotten. An action research project paved the way to this decision by reviewing the disputes, putting them in an international perspective and by involving many young students in a challenge called “Ideas for the future of Mussert’s Wall”. The results of the project will be described in this report, against the background of a very complicated situation of legal, political and societal conflicts.",
author = "Roel During and {van Dam}, Rosalie",
year = "2019",
doi = "10.18174/468891",
language = "Dutch",
series = "Wageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport",
publisher = "Wageningen University & Research, Wetenschapswinkel",
number = "349",

}

During, R & van Dam, R 2019, Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren: toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert in Lunteren. Wageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport, no. 349, Wageningen University & Research, Wetenschapswinkel, Wageningen. https://doi.org/10.18174/468891

Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren : toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert in Lunteren. / During, Roel; van Dam, Rosalie.

Wageningen : Wageningen University & Research, Wetenschapswinkel, 2019. 58 p. (Wageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport; No. 349).

Research output: Book/ReportReportProfessional

TY - BOOK

T1 - Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren

T2 - toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert in Lunteren

AU - During, Roel

AU - van Dam, Rosalie

PY - 2019

Y1 - 2019

N2 - In Lunteren is eind jaren 30 door de Nationaal Socialistische Beweging (N.S.B.) een complex ingericht voor partijbijeenkomsten. Onderdeel van het complex is een muur waar Anton Mussert, leider van de N.S.B. de leden kon toespreken. Door de rol van de N.S.B. tijdens de Tweede Wereldoorlog belichaamt de Muur van Mussert een zwarte bladzijde in onze geschiedenis, namelijk die van de collaboratie met Nazi Duitsland. Nu staat het complex deels overwoekerd door natuur op een recreatieterrein waar tijdelijk buitenlandse arbeiders in zomerhuisjes wonen. Door de Stichting Erfgoed Ede is de vraag opgeworpen of de muur niet een dusdanig belangrijke symbolische waarde heeft, dat hij wellicht ter nagedachtenis of als waarschuwing behouden zou moeten blijven. In dit wetenschapsproject staat daarom de volgende vraag centraal: “Op welke wijze kan het complex rondom de Muur van Mussert worden bewaard, en welke betekenissen kunnen daarbij gevormd worden?” Het project richt zich uitdrukkelijk niet op een formele waardestelling, noch op geschiedkundige analyses, maar is vooral gericht op de toekomstgerichte mogelijkheden om het complex betekenis te geven. Dit project is geen klassiek wetenschappelijk onderzoek dat op basis van literatuur en of interviews tot conclusies komt. Kenmerkend voor een wetenschapswinkelproject is het werken met studenten. Na een voorverkenning en gesprekken met sleutelfiguren en stakeholders is daarom ingezet op het betrekken van studenten. Er is een 3-daags studentenatelier in Lunteren gehouden door studenten van de TU Delft. Hierin is een viertal ontwerpen gemaakt, waarin de studenten een vrije omgang lieten zien met het beladen erfgoed. Ook is er een challenge (prijsvraag) onder studenten uitgeschreven. De prijsuitreiking vond plaats in de Goudsberg. De inzendingen bevatten een breed spectrum aan ideeën om de muur een eigentijdse betekenis en invulling te geven. Ten derde hebben enkele studenten een internationale vergelijking gemaakt met als thema de omgang met beladen erfgoed. Gekeken is onder meer naar het huis van Hitler en het gebouw dat functioneerde als headquarters van de Operatie Rheinward (de Poolse Pogrom) in Lublin. De Muur van Mussert was lokaal en nationaal gedurende dit project onderwerp van debat. Daardoor was er ook grote media-aandacht voor dit project. Daarnaast is een media- en documentenanalyse gemaakt, en waren de onderzoekers actief op verschillende bijeenkomsten en in verschillende netwerken. Door het tonen van tussenresultaten van het studentenonderzoek kwam er in reactie weer bruikbare input ten aanzien van de verscheidenheid van toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert. Gedurende dit project hebben zich lokaal en nationaal verschillende ontwikkelingen voltrokken met betrekking tot de Muur. Zo is de Muur in 2018 aangewezen als Rijksmonument. Het onderzoek kende verder beperkte mogelijkheden en had eerder het karakter van actieonderzoek, waarin de onderzoekers deel hebben uitgemaakt van de publieke arena waarin kennis en emoties zijn uitgewisseld en waarin naar een oplossing is toegewerkt, door een diversiteit aan ideeën en visies op de toekomst van de Muur van Mussert te genereren. Het rapport reflecteert deze open werkwijze door het proces van publiek debat in relatie tot onderzoek en ontwerp van alle betrokkenen in het wetenschapswinkelproject te beschrijven.---In the Dutch memory culture on WW2, the discussion on managing and memorializing difficult heritage has long been eluded. Recently in the Netherlands this discussion was ignited by an object, the so called Mussert’s Wall, which is related to the group of perpetrators called the National Socialist Movement (NSB). This wall is part of a rally ground for the NSB and it has been named after Anton Mussert, the leader of the NSB. Recently the Minister of Culture decided to enlist the Wall as a National Monument. This decision ended several years of heavy disputes in politics and in the media, but even more important, it seems to mark a new era in the memory culture. After memorialising hero’s and victims, now the attention becomes focused on the dark pages in history which should not be forgotten. An action research project paved the way to this decision by reviewing the disputes, putting them in an international perspective and by involving many young students in a challenge called “Ideas for the future of Mussert’s Wall”. The results of the project will be described in this report, against the background of a very complicated situation of legal, political and societal conflicts.

AB - In Lunteren is eind jaren 30 door de Nationaal Socialistische Beweging (N.S.B.) een complex ingericht voor partijbijeenkomsten. Onderdeel van het complex is een muur waar Anton Mussert, leider van de N.S.B. de leden kon toespreken. Door de rol van de N.S.B. tijdens de Tweede Wereldoorlog belichaamt de Muur van Mussert een zwarte bladzijde in onze geschiedenis, namelijk die van de collaboratie met Nazi Duitsland. Nu staat het complex deels overwoekerd door natuur op een recreatieterrein waar tijdelijk buitenlandse arbeiders in zomerhuisjes wonen. Door de Stichting Erfgoed Ede is de vraag opgeworpen of de muur niet een dusdanig belangrijke symbolische waarde heeft, dat hij wellicht ter nagedachtenis of als waarschuwing behouden zou moeten blijven. In dit wetenschapsproject staat daarom de volgende vraag centraal: “Op welke wijze kan het complex rondom de Muur van Mussert worden bewaard, en welke betekenissen kunnen daarbij gevormd worden?” Het project richt zich uitdrukkelijk niet op een formele waardestelling, noch op geschiedkundige analyses, maar is vooral gericht op de toekomstgerichte mogelijkheden om het complex betekenis te geven. Dit project is geen klassiek wetenschappelijk onderzoek dat op basis van literatuur en of interviews tot conclusies komt. Kenmerkend voor een wetenschapswinkelproject is het werken met studenten. Na een voorverkenning en gesprekken met sleutelfiguren en stakeholders is daarom ingezet op het betrekken van studenten. Er is een 3-daags studentenatelier in Lunteren gehouden door studenten van de TU Delft. Hierin is een viertal ontwerpen gemaakt, waarin de studenten een vrije omgang lieten zien met het beladen erfgoed. Ook is er een challenge (prijsvraag) onder studenten uitgeschreven. De prijsuitreiking vond plaats in de Goudsberg. De inzendingen bevatten een breed spectrum aan ideeën om de muur een eigentijdse betekenis en invulling te geven. Ten derde hebben enkele studenten een internationale vergelijking gemaakt met als thema de omgang met beladen erfgoed. Gekeken is onder meer naar het huis van Hitler en het gebouw dat functioneerde als headquarters van de Operatie Rheinward (de Poolse Pogrom) in Lublin. De Muur van Mussert was lokaal en nationaal gedurende dit project onderwerp van debat. Daardoor was er ook grote media-aandacht voor dit project. Daarnaast is een media- en documentenanalyse gemaakt, en waren de onderzoekers actief op verschillende bijeenkomsten en in verschillende netwerken. Door het tonen van tussenresultaten van het studentenonderzoek kwam er in reactie weer bruikbare input ten aanzien van de verscheidenheid van toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert. Gedurende dit project hebben zich lokaal en nationaal verschillende ontwikkelingen voltrokken met betrekking tot de Muur. Zo is de Muur in 2018 aangewezen als Rijksmonument. Het onderzoek kende verder beperkte mogelijkheden en had eerder het karakter van actieonderzoek, waarin de onderzoekers deel hebben uitgemaakt van de publieke arena waarin kennis en emoties zijn uitgewisseld en waarin naar een oplossing is toegewerkt, door een diversiteit aan ideeën en visies op de toekomst van de Muur van Mussert te genereren. Het rapport reflecteert deze open werkwijze door het proces van publiek debat in relatie tot onderzoek en ontwerp van alle betrokkenen in het wetenschapswinkelproject te beschrijven.---In the Dutch memory culture on WW2, the discussion on managing and memorializing difficult heritage has long been eluded. Recently in the Netherlands this discussion was ignited by an object, the so called Mussert’s Wall, which is related to the group of perpetrators called the National Socialist Movement (NSB). This wall is part of a rally ground for the NSB and it has been named after Anton Mussert, the leader of the NSB. Recently the Minister of Culture decided to enlist the Wall as a National Monument. This decision ended several years of heavy disputes in politics and in the media, but even more important, it seems to mark a new era in the memory culture. After memorialising hero’s and victims, now the attention becomes focused on the dark pages in history which should not be forgotten. An action research project paved the way to this decision by reviewing the disputes, putting them in an international perspective and by involving many young students in a challenge called “Ideas for the future of Mussert’s Wall”. The results of the project will be described in this report, against the background of a very complicated situation of legal, political and societal conflicts.

U2 - 10.18174/468891

DO - 10.18174/468891

M3 - Report

T3 - Wageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport

BT - Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren

PB - Wageningen University & Research, Wetenschapswinkel

CY - Wageningen

ER -

During R, van Dam R. Wat we niet willen weten en ons toch moeten herinneren: toekomstperspectieven voor de Muur van Mussert in Lunteren. Wageningen: Wageningen University & Research, Wetenschapswinkel, 2019. 58 p. (Wageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport; 349). https://doi.org/10.18174/468891