Vaccination of poultry with HVT-based H5 vaccine against highly pathogenic avian influenza (HPAI) H5N1 virus (clade 2.3.4.4b): Vectormune ® AI

Deze meerjarige veldstudie, uitgevoerd op twee commerciële leghennenbedrijven in Nederland, laat zien dat vaccinatie tegen vogelgriep (H5) een belangrijke bijdrage kan leveren aan de beheersing van de infectie en daarmee de ziekte door vogelgriep op leghennenbedrijven. In de studie werden twee koppels leghennen, onder praktijkomstandigheden gevolgd, vanaf het uitkomen uit het ei tot het einde van de legperiode. Het hoofddoel was om te bepalen in hoeverre Het hoofddoel was om te bepalen in hoeverre vaccinatie de transmissie (verspreiding) van het vogelgriepvirus binnen en tussen koppels kan beperken. Op verschillende leeftijden werden groepjes kippen overgebracht naar de faciliteiten van WBVR om de effectiviteit van vaccinatie tegen transmissie te kunnen bepalen. Hierbij werd de helft van de kippen geïnfecteerd met het vogelgriepvirus (H5), waarna de mate van verspreiding van dat virus binnen deze groepen werd gevolgd. Zonder vaccinatie bleek één besmette volwassen leghen gemiddeld meer dan zes andere kippen te kunnen infecteren. Bij de gevaccineerde volwassen leghennen ging de transmissie van het virus tussen de kippen langzamer en hing de mate van vermindering sterk af van het antistofniveau (hoeveelheid afweerstoffen in het bloed) in de groep. Groepen waarin vrijwel alle dieren hoge antistofniveaus hadden, vertoonden duidelijk minder transmissie dan de groepen waar meer leghennen lagere antistofniveaus hadden. Met andere woorden: niet alleen vaccineren is belangrijk, maar vooral het bereiken en behouden van voldoende uniform hoge antistofniveaus binnen een koppel. Om de antistofniveaus van de leghennen in het veld te volgen, werden zij met een grote steekproef maandelijks bemonsterd. De gemiddelde antistofniveaus namen toe gedurende de opfok en bereikten hoge niveaus gedurende de productieperiode, waarbij wel fluctuaties in de antistofniveaus waargenomen. Op basis van de gecombineerde gegevens uit de transmissiestudies en veldmetingen zijn berekeningen gemaakt op koppelniveau. Deze laten zien dat vaccinatie zowel de kans op een uitbraak als de omvang ervan sterk vermindert. Zonder vaccinatie is de kans op een uitbraak van het vogelgriepvirus na introductie zeer groot (96%), terwijl deze met vaccinatie daalt tot ongeveer 20% Een aandachtspunt bij vaccinatie is dat verminderde ziekte en sterfte kunnen leiden tot minder zichtbare uitbraken. Zonder actieve monitoring zou naar schatting slechts 30% van de uitbraken worden gedetecteerd op bedrijven waar de kippen zijn gevaccineerd. Met een passend surveillancesysteem kan echter minimaal 97,8% van de uitbraken worden opgespoord in gevaccineerde koppels. De vaccinatie bleek veilig voor de dieren. Er werden geen zichtbare bijwerkingen waargenomen, de gezondheid van de koppels bleef stabiel en de sterfte bleef binnen normale waarden. Ook de eiproductie bereikte een normaal niveau. Er zijn dus geen negatieve effecten van de vaccinatie op de productieprestaties en het dierenwelzijn waargenomen. Uit meer dan 8.600 bloedtesten bleek bovendien dat veldinfecties bij gevaccineerde koppels goed detecteerbaar blijven met de huidige bloedtest omdat deze niet positief wordt door de vaccinatie zelf: 99,8% van de monsters testte negatief (binnen het verwachte fout-positieve bereik). Dit wijst op de afwezigheid van viruscirculatie, wat werd bevestigd door negatieve PCR-resultaten van gepoolde monsters van gestorven dieren. Wat betreft voedselveiligheid werden slechts incidenteel PCR-positieve monsters op de eierschaal en in weefsels gevonden in het transmissie-experiment (op 24 weken leeftijd), zonder dat infectieus virus kon worden geïsoleerd. Samenvattend laat deze studie zien dat vaccinatie tegen vogelgriep bij leghennen effectief bijdraagt aan het verminderen van virus transmissie en sterfte bij leghennen. In combinatie met adequate surveillance is vaccinatie daarmee een aanvullende strategie om vogelgriep te beheersen.