Surveillance van Listeria monocytogenes in Nederland, 2018

I.H.M. Friesema, Sjoerd Kuiling, M. Heck, Bart Wullings, Menno van der Voort, W. Freudenburg-de Graaf, A. van den Ende, E. Franz

Research output: Contribution to journalArticleProfessional

Abstract

Sinds 2008 is listeriose meldingsplichtig. In 2018 zijn 78 patiënten met listeriose geregistreerd, waaronder 7 zwangere vrouwen (9%). Vier volwassenen zijn ten gevolge van de infectie overleden (6%). De meeste listeriosepatiënten hadden ernstig onderliggende aandoeningen en/of gebruikten immunosuppressiva en/of maagzuurremmers. Een aantal risicoproducten werden in 2018 vaker door patiënten geconsumeerd dan in voorgaande jaren. De meest opvallende stijgers zijn corned beef, gerookte zalm, garnalen en kibbeling/lekkerbek. Whole-genome-sequencing (WGS)-gegevens lieten een aantal clusteringen van patiëntisolaten zien en ook waren een aantal patiëntisolaten geclusterd met voedselisolaten. De meeste clusters bestaan uit patiënten uit verschillende jaren bij wie (vrijwel) identieke stammen zijn aangetoond. Er lijkt dus sprake te zijn van stammen die vanuit persisterende bronnen levensmiddelen besmetten. WGS maakt deze nieuwe inzichten mogelijk en biedt ook nieuwe mogelijkheden om de ziektelast van listeriose verder te verminderen vanwege het grotere vermogen om verbanden te leggen tussen de levensmiddelen en patiënten.

Listeria monocytogenes is een bacterie die overal in het milieu voorkomt. De bacterie kan zelfs onder ongunstige omstandigheden zoals droogte en lage temperaturen, overleven en groeien. Infectie bij de mens gebeurt voornamelijk via voedsel dat besmet wordt vanuit de productieomgeving. Het aantal mensen dat listeriose oploopt is niet heel groot, maar de ziektelast is door de ernst van de ziekte hoog. (1, 2) In Nederland bestaat er sinds 2005 een laboratoriumsurveillance voor L. monocytogenes en een aangifteplicht sinds december 2008. Sinds 2017 wordt WGS toegepast als standaard typeringsmethode. Daarnaast worden door de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) jaarlijks diverse risicovolle voedingsmiddelen op L. monocytogenes onderzocht. In deze rapportage presenteren we de gezamenlijke resultaten van 2018 en vergelijken die met elkaar en ten opzichte van voorgaande jaren.
Original languageDutch
JournalInfectieziekten bulletin
Volume30
Issue number6
Publication statusPublished - 2019

Cite this