Succes en falen van landschapsbeleid; een overzicht van factoren in discourses over het landschap

C.M. Volker, T.N.M. van der Maat

Research output: Book/ReportReportAcademic

Abstract

Om graadmeters te kunnen ontwikkelen voor het volgen van het landschapsbeleid is inzicht nodig in de factoren die het succes of falen van dat beleid bepalen. Er zijn twee casussen bestudeerd om de factoren op te sporen. Het betreft beleidsdossiers dieveel aandacht in de pers hebben gekregen. De eerste casus is de uitbreiding van kassenbouw in het westen van de Bommelerwaard, nabij het dorp Poederoijen, in een gebied dat in beginsel vrij van bebouwing moet blijven omdat het als BelvedOregebied deel uitmaakt van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De tweede casus is de wilde hamster of korenwolf, die bekendheid kreeg door de aanleg van het bedrijventerrein Avantis bij Heerlen, maar in feite de problematiek betreft van het soortenbeleid en de toepassing van de Habitatrichtlijn in agrarische landschappen. Naast een schema met inzichten van experts over kenmerken van het landschap en factoren in het beleid voor het landschap is gebruikgemaakt van de discourstheorie in de ruimtelijke planning. Nagegaan is welke discoursen er voorkomen in de twee casussen, of sprake is van een discourscoalitie voor het landschap en welke factoren het succes of falen van het beleid voor het landschap beonvloeden. De casussen geven aan dat een aantal aspecten van de planvorming problematisch is. Die aspecten betreffen de afstemming van doelen op het probleem (fine tuning), integratie van bestaande en nieuwe beleidsdoelen (haasje-overprincipe), doelen opstellen voor korte én lange termijn. Ook van belang is een goede balans tussen wet- en regelgeving (die zekerheid biedt) en interactief beleid (voor meer betrokkenheid). Dit verlangt bredere competenties in de ruimtelijke planning. Maatschappelijke organisaties zijn belangrijk vanwege hun mobiliserend vermogen, voor diensten in het beheer, om te wijzen op het publieke belang van een landschap (het geweten van de samenleving). Publiciteit vervult een katalysatorfunctie en is ook belangrijk voor de beeldvorming, terwijl soms - in het hamsterbeleid - specifieke expertise en overdracht van kennis een beslissende rol spelen. Tenslotte zal moeten worden geonvesteerd in het nemen van verantwoordelijkheid voor het landschap en het opbouwen van vertrouwen in beleid.
Original languageDutch
Place of PublicationWageningen
PublisherAlterra
Number of pages88
Publication statusPublished - 2003

Publication series

NameAlterra-rapport
PublisherAlterra
No.749
ISSN (Print)1566-7197

Keywords

  • landscape
  • land use
  • zoning
  • physical planning
  • environmental policy
  • nature conservation
  • government policy
  • bommelerwaard
  • zuid-limburg

Cite this

Volker, C. M., & van der Maat, T. N. M. (2003). Succes en falen van landschapsbeleid; een overzicht van factoren in discourses over het landschap. (Alterra-rapport; No. 749). Alterra. https://edepot.wur.nl/136623