Ontwikkelingen stikstofdepositie Natura 2000-gebieden Zuid-Holland: Inzicht in huidige situatie, effecten vigerend beleid en nieuwe maatregelen voor lopende gebiedsprocessen

Depositie van stikstof in de vorm van NOx en NH3 is een van de drukfactoren die de instandhoudingsdoelen van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden bedreigen. Het veroorzaakt verzuring en eutrofiëring, waardoor zeldzame planten en dieren verdwijnen. In Zuid-Holland is ongeveer de helft van de stikstofdepositie afkomstig van de landbouw, met name uit de veehouderij, terwijl een derde uit buitenlandse bronnen komt. De provincie Zuid-Holland heeft het maatregelenpakket SANE geïntroduceerd om stikstofreductie en natuurherstel te bevorderen. Een van de onderdelen is een aanpak drukfactoren met waar nuttig en noodzakelijk in overgangszones rond Natura 2000-gebieden. Uit het onderzoek van Wageningen Environmental Research blijkt dat sommige gebieden, zoals de Nieuwkoopse Plassen & De Haeck, sterk overbelast zijn, met slechts 43% van het areaal onder de kritische depositiewaarde. De stikstofdepositie in nabijgelegen zones (<2 km) draagt substantieel bij aan de totale belasting. Overgangszones kunnen lokale emissiereductie effectief ondersteunen, vooral dicht bij de natuur. Maatregelen voor landbouwbedrijven omvatten emissiearme stallen, precisiebemesting, aanpassing van diervoeding en extensivering van veehouderij. De keuze voor de breedte en positionering van zones bepaalt zowel de effectiviteit voor depositiereductie als de impact op betrokken bedrijven. Het combineren van lokale maatregelen met generiek beleid is cruciaal om de instandhoudingsdoelen voor stikstofgevoelige habitats te halen.