Natuurkwaliteit Drentse vennen opnieuw gemeten : bijna een eeuw ecologische veranderingen

H. van Dam, G.H.P. Arts, R. Bijkerk, H. Boonstra, J.D.M. Belgers, A. Mertens

Research output: Book/ReportReportProfessional

Abstract

In 2010-2011 zijn in 18 Drentse vennen inventarisaties uitgevoerd van beïnvloeding en beheer, waterstandsfluctuaties, waterchemie, vegetatie, kiezelwieren, sieralgen en macrofauna. De resultaten worden vergeleken met die van vergelijkbare inventarisaties in 1990 – 1994 en 2003. In de afgelopen dertig jaar is de kwaliteit van de onderzochte vennen aanzienlijk toegenomen, vooral door de afname van verzurende atmosferische depositie, maar ook door maatregelen tegen eutrofiëring zoals het uitbaggeren van vennen en het bestrijden van meeuwenkolonies. Ook anti-verdrogingsmaatregelen hebben rendement opgeleverd. Gemiddeld is de kwaliteit van de vegetatie, sieralgen en kiezelwieren nu even goed als of zelfs beter dan in de eerste helft van de twintigste eeuw. In de meeste vennen is de kwaliteit van de macrofauna sinds begin jaren negentig niet vooruitgegaan, mogelijk door het slechte koloniserende vermogen van veel macrofaunasoorten, de zuurstofarme waterbodem met toxische zwavelverbindingen en een eventuele ontoereikende omgevingskwaliteit van de vennen. In sommige vennen draagt externe belasting door overnachtende ganzen bij tot eutrofiëring. In vennen waar dat niet het geval is treedt soms interne eutrofiëring op. Door stijging van de pH door afname van verzuring wordt organische stof uit het sediment gemineraliseerd en komen voedingsstoffen vrij in de waterlaag. Vooral in de laatste vijf jaar heeft dat tot achteruitgang van de kwaliteit van algen en macrofauna geleid. Er worden aanbevelingen voor beheer en onderzoek gedaan, zoals het continueren van het huidige beheer, aangevuld met het opnieuw graven van veenputten in dichtgroeiende vennen, het beperken van de invloed van ganzen en grazende runderen en het voorkómen van invasies van exoten. Om de effecten van beleidsmaatregelen en beheer in de toekomst te blijven volgen wordt aanbevolen het onderzoek in alle vennen elke 10-12 jaar te herhalen, aangevuld met frequentere monitoring in een klein aantal vennen.
Original languageDutch
Place of PublicationAmsterdam [etc.]
PublisherHerman van Dam Adviseur Water en Natuur [etc.]
Number of pages286
Publication statusPublished - 2013

Publication series

NameAlterra-rapport
No.2351

Keywords

  • standing water
  • ponds
  • freshwater ecology
  • biochemistry
  • macrofauna
  • aquatic ecology
  • ecological restoration
  • acid rain
  • desiccation
  • drenthe

Cite this

van Dam, H., Arts, G. H. P., Bijkerk, R., Boonstra, H., Belgers, J. D. M., & Mertens, A. (2013). Natuurkwaliteit Drentse vennen opnieuw gemeten : bijna een eeuw ecologische veranderingen. (Alterra-rapport; No. 2351). Herman van Dam Adviseur Water en Natuur [etc.]. https://edepot.wur.nl/255415