Naar een Heideboerderij en een nieuwe marke voor de Sallandse Heuvelrug

Research output: Book/ReportReportProfessional

Abstract

Stichting Heideboerderij Nederland werkt aan de ontwikkeling van het concept van de Heideboerderij. Op een vijftiental locaties in Nederland wordt samen met boeren, schaapherders, natuurorganisaties, burgers, ondernemers en lokale en provinciale overheden gewerkt aan de realisatie van Heideboerderijen. De stichting Heideboerderij Nederland (SHN) heeft de Wetenschapswinkel gevraagd om Wageningen University & Research een verkenning te laten doen naar de mogelijkheden voor realisatie van het door hen ontwikkelde concept van de Heideboerderij op diverse plaatsen in Nederland. In het concept van de Heideboerderij wordt de samenwerking vormgegeven tussen natuurbeheerders, schaapherders, boeren, streekgebonden bedrijven en bewoners als onderdeel van een common en met wortels in een eeuwenoud heidelandbouwsysteem. Het woord ‘commons’ is de gebruikelijke Engelse term voor het gemeenschappelijk bezit van natuurlijke hulpbronnen. Verwante Nederlandse benamingen zijn onder andere Meent, Gemeynt, Boermarke en Marke. De term Marke werd (en wordt) gebruikt in Salland. Op de Sallandse Heuvelrug ging het om bossen en heidevelden (outfields) vanwaar nutriënten werden verzameld in een potstal voor gebruik op de akkers (infields). In de huidige tijd komen daar talrijke nieuwe ‘commons’ bij zoals het korhoen (biodiversiteit) en bijna verloren gegane ambachten (cultuurhistorie). Het antwoord op de gestelde vragen aan de Wetenschapswinkel wordt gegeven door een fictieve samenwerkingsovereenkomst voor de Marke op te stellen met voorwaarden waaraan de business modellen van de diverse samenwerkingspartners moeten voldoen. De acht principes van Elinor Ostrom voor het ontwerp van een ‘common’ zijn daarbij als leidraad genomen. Het concept van de Heideboerderij kan verbetering brengen wat betreft de natuur op en vooral rond de Sallandse Heuvelrug mits aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan. Randvoorwaarden waaraan met prioriteit moet worden gewerkt zijn een samenwerking tussen actoren in het gebied gericht op een gemeenschappelijke business case die aanvullend is op individuele verdienmodellen van ondernemers en de instelling van een Markefonds. Dit Markefonds is noodzakelijk voor het overbruggen van het gat in verdiencapaciteit tussen bedrijven die zich primair richten op productie voor de wereldmarkt en bedrijven met een nadruk op maatschappelijke waarden en ook voor het borgen van een langetermijnzekerheid daarbij---Stichting Heideboerderij Nederland (SHN, The Dutch Heath Farm Foundation) works on the development of the heath farm concept in The Netherlands. At fifteen locations farmers, shepherds, nature organisations, citizens, entrepreneurs and the local and provincial governments work together on the realisation of heath farms. The SHN asked the Wetenschapswinkel (Science Shop) at Wageningen University & Research to explore the possibility of realising the Heath Farm concept at various locations in The Netherlands. The concept of the SHN gives form to the collaboration between nature conservationists, shepherds, farmers, regional businesses and residents, who together make use of the common, this has an historical context. The word “commons” is the English term for the common ownership of natural resources. Related Dutch names are Meent, Gemeynt, Boermarke en Marke. The term Marke is used in Salland. On the Sallandse Heuvelrug it describes the forest and heather fields. These fields were farmers outfields, which were used for grazing animals, who later brought nutrients (manure) back to the stable and this was used to enrich the crop fields. In the present time we find many new ‘commons’, where we find new uses, such as for the conservation of black grouse (and other biodiversity) and almost forgotten crafts (cultural history). The answer to the questions the Science shop received was to draw up a fictitious cooperation agreement for the Marke (commons) with conditions that the various partners must meet. The eight principles of Elinor Ostrom, for the design of a common, were taken as a guideline. The concept of the Heathfarm can provide improvements to nature, both on and around the Sallandse Heuvelrug, provided that certain preconditions are met. The precondition with the highest priority is that the different actors cooperate and develop a common business case, that is complementary to the individual business models of the entrepreneurs. Additionally, they have to establish a Markefund (common fund). This is necessary to bridge the gap between the earning capacity of companies focused primarily on production for the world market and companies which focus on social values and long term sustainability
Original languageDutch
Place of PublicationWageningen
PublisherWageningen University & Research, Wetenschapswinkel
Number of pages57
ISBN (Electronic)9789463434683
DOIs
Publication statusPublished - Jul 2018

Publication series

NameWageningen University & Research Wetenschapswinkel rapport
No.345

Cite this