Marine governance : achtergronddocument bij Natuurverkenning 2011

toekomst wordt geschetst van natuur en landschap in Nederland tot en met 2040. Dit achtergronddocument presenteert de resultaten van een deskstudie over deze kijkrichtingen in relatie tot de ‘governance’ van de Nederlandse mariene natuur. De studie karakteriseert welke stakeholders, overheden, wet- en regelgeving en beleid relevant zijn voor mariene gebieden in Nederland. Aan de hand van deze karakterisering wordt uiteengezet in welke mate de kijkrichtingen voor mariene natuur realiseerbaar zijn en welke strategie hier bij past. Dit achtergronddocument maakt duidelijk dat de rollen van overheden en stakeholders nog steeds traditioneel zijn onderverdeeld in beheer-, beschermings- en gebruiksrollen. Duurzaamheid in mariene gebieden is lastig te bereiken zolang deze traditionele scheiding van rollen gehandhaafd blijft. Met samenwerking als publiek-private samenwerkingsverbanden, convenanten, kenniskringen en ‘Regional Advisory Councils’ kunnen de rollen dichter bij elkaar gebracht worden. Echter, al deze vormen van samenwerking bestaan voornamelijk uit overlegstructuren. Stakeholders moeten de stap maken naar actieplannen met programma’s voor het gezamenlijk ontplooien van activiteiten op zee. Door beleidsscenario’s te koppelen aan het hier en nu kunnen praktische beleidsboodschappen geformuleerd worden. Om naar een Vitale natuur toe te werken kan een hiërarchische top-down benadering geschikt zijn, in combinatie met een groot pakket aan wet- en regelgeving, controle en handhaving. Om naar de kijkrichting Functionele natuur toe te werken, kan intensieve publiek-private samenwerking nuttig blijken. Dit betekent een hybride van top-downbenadering met bottom-up. Marktpartijen die gebruik maken van mariene gebieden hebben binnen deze kijkrichting een vrij grote invloed op het beleid. De overheid is een facilitator of mediator in beleidsprocessen. Binnen de kijkrichting Beleefbare natuur verschuift de macht naar de samenleving; zowel overheden als marktpartijen hebben een minder invloedrijke rol bij de vorming van beleid. Er zijn weinig gebruikers van mariene gebieden en is tevens weinig wet- en regelgeving nodig. Bij de Inpasbare natuur bepalen marktpartijen in afstemming met overheden hoe het gebruik van de mariene gebieden eruit ziet. De rol van de overheid is beperkt; zij streeft er naar om de markt zo weinig mogelijk te beïnvloeden.