Erosie-onderzoek op de Grote Houw Oost in het kader van TOPsites

D.J. Huisman, M. van der Heiden, W. Derickx, J.W. de Kort, T. Reimann, J.M. Schoorl, S. Thasing, Fenny van Egmond, M. van Soest, P. Verplanke, J. Wallinga

Research output: Book/ReportReportAcademic

Abstract

Grote Houw is één van de vier locaties waar in
het kader van het TOPsites project onderzoek is
uitgevoerd naar de snelheid van erosie. Doel was
om te proberen vast te stellen hoe snel op deze
locatie erosie plaatsvindt. Bijkomende doelen
waren (1) om te testen welke methodes het
meest geschikt zijn in een dergelijke context om
erosiesnelheden te meten en (2) om te onderzoeken
in hoeverre erosie schade toebrengt aan
de archeologische vindplaats.
Grote Houw – een terrein van zeer hoge archeologische
waarde – bevat een deel van een
complexe dubbelwierde. De verschillende
methodes die werden getest voor het meten van
de erosiesnelheden gaven variabele resultaten:
• Een vergelijking van de maaiveldhoogtes
volgens AHN1, AHN2 en een nieuwe groundbased
LIDAR opname leverde geen duidelijk
beeld op.
• Met booronderzoek zijn aanwijzingen voor
erosie gevonden in de vorm van variaties in
diktes van de bouwvoor.
• Een intensieve veldkartering leverde een
duidelijk beeld van de vondspreiding in relatie
tot de ligging van de wierde. Er waren echter
geen eenduidige aanwijzingen voor het recent
opploegen van vondstmateriaal.
• Vijf profielputten werden gegraven om de
bodemopbouw te bestuderen – met aandacht
voor de dikte van de bouwvoor en het evt.
aanwezig zijn van colluvium.
• OSL analyses (uit de profielputten) bleken
vooral geschikt om erosie- en sedimentatieprocessen
op langere tijdschalen te
onderzoek. Daarbij was de spreiding aan
dateringen binnen één monster van groter
belang dan een absolute datering. De
metingen gaven een duidelijk beeld van de
ontstaansgeschiedenis van de wierde. Erosie
of colluviumvorming was niet duidelijk aan te
tonen.
• Met metingen van de gehaltes aan 137Cs en
plutonium in het profiel bleek het wel
mogelijk om schattingen van erosiesnelheden
te maken over de periode van ca. 1960
(detonatie van waterstofbommen in de
atmosfeer) tot nu. Schatting is dat gedurende
deze 50 jaar maximaal 2 mm/jaar erosie is
opgetreden.
• De resultaten van 137Cs oppervlaktemetingen
waren op deze locatie niet geschikt om erosie
vast te stellen.
Original languageDutch
PublisherRijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
ISBN (Electronic)9789057992780
Publication statusPublished - 2017

Cite this

Huisman, D. J., van der Heiden, M., Derickx, W., de Kort, J. W., Reimann, T., Schoorl, J. M., ... Wallinga, J. (2017). Erosie-onderzoek op de Grote Houw Oost in het kader van TOPsites. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.