Emissiebeperking in de fruitteelt door venturispuitdoppen en uitvloeier

Om het milieu en in het bijzonder het oppervlaktewater zo min mogelijk te belasten met gewasbeschermingsmiddelen, dient de emissie van deze middelen naar de omgeving beperkt te worden. Door het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij (een Algemene Maatregel van Bestuur; AMvB) wordt getracht de emissie naar het oppervlaktewater te reduceren. Eén van de maatregelen is het instellen van een teeltvrije zone om de emissie van middelen naar het oppervlaktewater te beperken. Voor het jaar 2003 wordt een teeltvrije zone van 6 meter voorgesteld, tenzij gewerkt wordt met wettelijk geaccepteerde methoden en technieken om de emissie te beperken. Wanneer met een emissiebeperkende methode gewerkt wordt, zoals bijvoorbeeld een tunnelspuit, een dwarsstroomspuit met reflectie-schermen of wanneer een windhaag aanwezig is, kan de teeltvrije zone tot 1,5 meter beperkt blijven. Een aantal van bovenstaande maatregelen kent ook nadelen als hoge investeringen (tunnelspuit), of eist teeltruimte op (windhaag). Daarom wordt gezocht naar goedkope, en praktische alternatieven met voldoende emissiereducerende werking.

In dit onderzoek werd het effect van venturi spuitdoppen op de emissie gemeten in vergelijking met een standaard spuitdop. Het onderzoek werd uitgevoerd in een commerciële boomgaard die representatief was voor een Nederlandse boomgaard. De bespuitingen werden uitgevoerd met een dwarsstroomspuit, en met standaard holle kegeldoppen (Albuz ATR bruin), venturi holle kegeldoppen (TurboDrop TDM bruin) en venturi spleetdoppen (TurboDrop TDF80 bruin). Verder werd gespoten bij een druk van 8 bar, ongeveer 200-275 liter spuitvolume per hectare en een rijsnelheid van 6 – 6,5 km/h. Deze (standaard-)instelling wordt als karakteristiek voor de Nederlandse fruitteelt wordt gezien.
Met behulp van een fluorescerende stof werd de emissie bepaald op verschillende afstanden van de laatste bomenrij. De gemeten emissie werd uitgedrukt als percentage van de hoeveelheid spuitvloeistof die verspoten werd per oppervlakte-eenheid van de boomgaard. De metingen werden alleen in een volblad gewas uitgevoerd. In de proefopzet is geprobeerd om uit te gaan van een “worst-case” benadering: een windrichting zoveel mogelijk haaks op de sloot, naar de sloot toegericht en bij voldoende wind.

In het onderzoek bleek dat het gebruik van een uitvloeier (0,05 % Zipper) geen effect op de emissie had. In het experiment werd een duidelijk verschil in emissiecurves tussen de doptypen waargenomen. De hoeveelheid emissie vertoonde bij deTurboDrop venturi doppen (TDM bruin en TDF80 bruin) een trend van een hogere emissie op korte afstand van de laatste bomenrij, waarbij de emissie snel af nam bij toenemende afstand van de laatste bomenrij. Bij de standaarddop (Albuz ATR bruin) vertoonde de afname van de hoeveelheid emissie op afstand van de bomenrij een geleidelijker verloop.