De economische haalbaarheid van het kweken van vis in open poldersystemen en het effect op de veenbodemdaling en overige risico’s

F.G.W.A. Ottburg, G. Maas, R. Schrijver, J. Kranenbarg, M. Schiphouwer, O.L.M. Haenen, R.J.W. Blonk, M.J.J. Kotterman, M. de Graaf

Research output: Book/ReportReportProfessional

Abstract

In de agrarische sector is men op zoek naar mogelijkheden om de agrarische activiteiten te verbreden. Hiervoor zijn innovaties nodig. Eén van deze verbrede activiteiten wordt ontwikkeld door het bedrijf AGRIVIS. AGRIVIS vindt haar oorsprong in het veenweidegebied rondom Harmelen. Door gebruik te maken van bestaande sloten, weteringen en vaarten wil AGRIVIS door het uitzetten, verzorgen en oogsten van zoetwatervissen een commerciële markt bedienen. De basisgedachte bij AGRIVIS is om in het veenweide gebied de bestaande sloten en andere watergangen een economische opwaardering te geven door deze te exploiteren voor commerciële viskweek. In de voorliggende studie wordt ingegaan op de volgende twee hoofdvragen: 1. Kan het opkweken en oogsten van consumptievis in een open poldersysteem een nieuwe economische pijler vormen voor de landbouwsector? 2. Welke risico's zijn er voor veenbodemdaling en de aanwezige inheemse visfauna. Dit laatste aspect wordt beoordeeld aan de hand van visziekten, genetica, ecologie en contaminanten. De hoofdconclusies op deze vragen zijn: – De eerste innovatieve poging voor het kweken van consumptievis in open poldersystemen zijn bedrijfseconomisch niet renderend. – Voor de veenbodemdaling zijn er weinig risico's, omdat het bedrijfsmodel uitgaat van een verhoging van de stand van het grondwater c.q. oppervlaktewater. Hierdoor gaat men meer richting een natuurlijk peilbeheer, dat de oxidatie (en inklinking) van veenbodems tegen gaat. – Het kweken van consumptievis in open slootsystemen brengt risico's mee voor inheemse vispopulaties, waaronder beschermde vissoorten in slootsystemen. – Het uitzetten van pootvis voor consumptiedoeleinden in open poldersystemen en in het bijzonder karper is strijdig met het huidige beleid van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Is op basis van de bovenstaande conclusies het initiatief van AGRIVIS zinloos? Nee, alles behalve. Dit soort initiatieven zijn nodig in het licht van de groeiende behoefte aan vis-eiwit dat niet uit onze oceanen afkomstig is. De vraag naar vis neemt de komende decennia sterk toe. Zo concludeert een eerdere studie van het Milieu & Natuurplanbureau (Rood et al., 2006) dat afhankelijk van de groei in bevolking en welvaart de visconsumptie in 2040 gestegen zal zijn tot 150 à 200 miljoen ton. Als het uitgangspunt is aan deze vraag te kunnen voldoen, dan betekent dit een verdubbeling tot bijna verviervoudiging van de kweekvisproductie. Kortom, het voorliggende en onderzochte initiatief van AGRIVIS lijkt in de huidige opzet niet rendabel, maar dit is slechts een eerste poging van innovatie. Zo lijkt de insteek om te kiezen voor de al bestaande open watersystemen c.q. sloten in eerste instantie een aantrekkelijke optie, maar hier kleven zoals beschreven verschillende nadelen aan. Wij bevelen aan om varianten van de huidige opzet van AGRIVIS in intensievere en in gesloten en of deels gesloten systemen te testen. Verdere experimenten in open slootsystemen hebben geen toekomst op basis van de bevindingen in dit rapport en het huidige ecologisch beleid van beschermde soorten.
Original languageDutch
Place of PublicationWageningen
PublisherAlterra, Wageningen-UR
Number of pages60
Publication statusPublished - 2013

Cite this