Bladaaltjes in lelie : epidemiologie en bestrijding

B.J. Kok, A.S. van Bruggen, J.T.M. van Aanholt, F.A. de Boer

    Research output: Book/ReportReportProfessional

    Abstract

    Bladaaltjes in lelies veroorzaken een bepaald type bladvergeling en vervroegde afsterving. Wanneer tijdens de veldkeuring door de BKD met bladaaltjes besmette planten worden aangetroffen wordt een kookplicht opgelegd. De aaltjes lijken in lelie in toenemende mate voor te komen. Binnen het hier beschreven project zijn diverse aspecten van de epidemiologie en de bestrijdingsmogelijkheden onderzocht. De kans dat bladaaltjes zich verspreiden via spoelsystemen wordt zeer klein geacht. Op diverse bedrijven werden tijdens het spoelen van besmette bollen watermonsters genomen en onderzocht op bladaaltjes. In geen van de monsters werden bladaaltjes aangetroffen. Bladaaltjes zijn goed in staat om vanuit zieke planten over te gaan naar gezonde planten. In een veldproef werden tot op een afstand van 60 cm vanaf de zieke bron bladaaltjes-zieke planten gevonden. In een enkele situatie zelfs op 100 cm vanaf de bron. In de kas vond tijdens de bloementeelt van lelies geen bovengrondse verspreiding van bladaaltjes plaats. De ondergrondse verspreiding van bladaaltjes was echter aanzienlijk: alle lelies die in grond werden opgeplant die vooraf werd besmet met bladresten met bladaaltjes werden aangetast door bladaaltjes. Er werden in verschillende jaren kookproeven uitgevoerd om te onderzoeken of de huidige warmwaterbehandeling van 2 uur bij 39°C nog steeds afdoende werkt tegen bladaaltjes. In de meeste gevallen bleek 2 uur 39°C nog effectief, echter in één proef werd overleving van bladaaltjes gevonden. In dit ene specifieke geval kan een herbesmetting tijdens de teelt de oorzaak zijn van de aantasting maar het is ook mogelijk dat we hier te maken hebben met bladaaltjes die een warmwaterbehandeling beter kunnen verdragen. De aanwezigheid van symptomen van bladaaltjes in lelieplanten betekent niet altijd dat de plant ook daadwerkelijk met aaltjes besmet is. De schade kan veroorzaakt zijn door bladaaltjes in de periode tussen rooien en het moment dat de warmwaterbehandeling werd uitgevoerd. Uit temperatuurmetingen tijdens de warmwaterbehandeling op praktijkbedrijven is gebleken dat door technische oorzaken op veel bedrijven te kort wordt gekookt waardoor bladaaltjes niet volledig bestreden worden. Uit diezelfde metingen is ook gebleken dat dikke bolmaten (zift 11-12) een 10 minuten langere opwarmtijd nodig hebben dan kleine bolmaten. Toevoeging van F2000 (code) aan het warm waterbad bleek de aaltjesdoding te versterken. Een CA-bewaring van leliebollen onder verschillende zuurstofniveaus was niet dodelijk voor bladaaltjes. Longiflorums en LA-hybriden bleken het gevoeligst voor bladaaltjes. Onder dezelfde infectiedruk werden lelies uit deze groepen als eerste aangetast door bladaaltjes. De Aziaten werden later aangetast door bladaaltjes. In de Oriëntals werd geen aantasting waargenomen.
    Original languageDutch
    Place of PublicationLisse
    PublisherPPO Bloembollen en Bomen
    Number of pages46
    Publication statusPublished - 2007

    Keywords

    • nematoda
    • lilium
    • lilies
    • plant disease control
    • hot water treatment
    • ornamental bulbs

    Cite this