Toxicologische karakterisering van stoffen en mengsels m.b.v. proefdiervervangende methoden (WOT-02-001-066, WOT-02-002-003, WOT-02-002-017)

De toxicologische karakterisering van stoffen waaraan mensen en dieren kunnen worden blootgesteld, bijvoorbeeld via voedsel of diervoeder, is vaak gebaseerd op dierproeven. Naast ethische bezwaren tegen het gebruik van proefdieren, zijn er ook zorgen over de voorspellende waarde van deze dierproeven voor de gezondheid van mensen en andere dieren. In dit project werken we aan de ontwikkeling van alternatieve methoden voor dierproeven, zoals in vitro-methoden (bijvoorbeeld humane-cel-gebaseerde modellen) en in silico-methoden (zoals computermodellen, waaronder fysiologisch gebaseerde kinetische (PBK) modellering). We onderzoeken ook de potentiële toepassingen van deze methoden voor betrouwbare veiligheids- en risicobeoordelingen.

Doelstelling:

·        Ter bevordering van de vervanging van dierproeven in veiligheids- en risico-evaluaties, worden alternatieve methoden, bekend als New Approach Methodologies (NAM's), onderzocht, zoals in vitro- en in silico-methoden die worden gebruikt om toxicodynamica (gevaarbeoordeling) en toxicokinetiek (absorptie, distributie, metabolisme en uitscheiding) te bestuderen en te voorspellen. De nadruk ligt hierbij op het potentieel van deze methoden voor regelgevende toepassingen, evenals op de standaardisatie van de uitvoering en rapportage. De validatie van NAM's is een essentiële vereiste voor de wettelijke acceptatie van de gegenereerde gegevens. WFSR maakt deel uit van het Europese netwerk van laboratoria voor de validatie van alternatieve methoden (EU-NETVAL), dat het EU-referentielaboratorium voor alternatieven voor dierproeven (EURL ECVAM) ondersteunt bij validatiestudies.

·        De toxicologische karakterisering van voedselrelevante stoffen en (novel) foods met behulp van in vitro- en in silico-methoden.

·        Het voorspellen van mogelijke mengseleffecten van gelijktijdig voorkomende voedselrelevante stoffen met behulp van in vitro- en in silico-methoden.

Werkwijze: 

We ondersteunen en werken aan de vervanging van diermodellen voor veiligheids- en risico-evaluaties. We karakteriseren NAM's met als doel de potentiële toepassing ervan als alternatief voor dierproeven op het gebied van voedselveiligheid te evalueren. Daarnaast leveren we een actieve bijdrage aan de validatie van deze methoden. Ons onderzoek richt zich verder op de ontwikkeling van protocollen voor de standaardisatie van NAM’s, bijvoorbeeld voor het genereren van in vitro-toxicokinetische gegevens, en de verdere verbetering van door NAM's gegenereerde gegevens om het vertrouwen in de toepassing van deze methoden te vergroten. We onderhouden een online webtool voor de voorspelling van de toxicokinetiek van (toxische) stoffen en breiden die ook uit.

NAM's (in vitro en in silico) worden verder ingezet om relevante informatie te genereren om kennishiaten van eerdere of lopende beoordelingen op te vullen. Deze modellen worden ook gebruikt om de toxiciteit van voedselrelevante verontreinigingen, die vaak als mengsels voorkomen, te bestuderen. Dit gebeurt onder andere om de relatieve potentie van individuele congeneren te karakteriseren of om de actieve congeneren in dergelijke mengsels te identificeren, zoals bijvoorbeeld MOAH’s (aromatische koolwaterstoffen uit minerale olie).