SMPPS23008 Noordzee Biodiversiteitscockpit (BO-65-001-004)

Missie 5 van de KIA landbouwwatervoedsel streeft ernaar dat in 2050 in Nederland de ecologische draagkracht en waterkwaliteit en –beschikbaarheid in balans is met de opgave voor hernieuwbare energie, voedsel, visserij en andere economische activiteiten. Het Mariene ecosysteem in Nederland staat echter onder druk: de biodiversiteit gaat achteruit en de bodem is verstoord1. Daarnaast zal de Noordzee de komende jaren sterk veranderen door een combinatie van factoren, waaronder de belangrijkste zijn: energie (wind op zee), voedsel/visserij (boomkor sterk onder druk door gestegen energieprijzen, veranderende natuur-regelgeving en ruimtegebruik) en klimaatverandering. Er wordt momenteel gesproken van een Noordzee-Transitie rond de 3 belangrijke thema’s energie/voedsel/natuur over welke afspraken zijn gemaakt binnen het Noordzeeakkoord3 .  

 

Voor de Noordzee natuur zijn er in het Noordzeeakkoord aanvullende afspraken gemaakt voor het beschermen van gebieden. De vraag is of en hoe deze en reeds bestaande natuurbeschermingsinitiatieven bijdragen aan de totale biodiversiteit.  De toevoeging van hardsubstraat in de vorm van de windturbines en de zogenaamde scour protection2 trekken bovendien vele organismen aan en de biodiversiteit wordt daarmee lokaal vaak vele malen hoger dan de omliggende zandbodem. Bovenop dit verschijnsel zijn er vele initiatieven gaande in samenwerking met NGO’s en windontwikkelaars die erop zijn gericht om binnen de windparken de biodiversiteit verder te verhogen middels oesterherstelprojecten en het plaatsen van artificiële riffen. Veel windontwikkelaars omarmen deze projecten als onderdeel van hun biodiversiteitsstrategie. Vanuit de rijksoverheid wordt er momenteel tevens gewerkt aan een Programma rondom Natuurversterking op de Noordzee. Er zijn nog veel vragen over wat de impact van al deze toevoegingen (incl. de aanvullende bewoners) is op het Noordzee-ecosysteem.  

In meer algemene zin speelt er een maatschappelijke discussie over het verantwoordelijke gebruik van de Noordzee met grote belangen en partijen, elk met eigen ambities en beelden over wat nu een verantwoord gebruik is en hoe deze te behalen. Belangrijk in deze discussie is dat er meer inzicht komt in de toestand van het ecosysteem en de ontwikkeling van de biodiversiteit van de Noordzee.  

Er zijn verschillende middelen en tools om de biodiversiteit in kaart te brengen. Zo is er zeer recent een biodiversiteitsdashboard gelanceerd (Nationaal Dashboard Biodiversiteit – IUCN NL). De ontwikkeling van de Nederlandse biodiversiteit kan tevens in beeld worden gebracht met een Living Planet Index (LPI). Zowel het recent ontwikkelde Dash board als de LPI laten echter het Marine milieu buiten beschouwing.  

Daarom stellen wij voor om samen met gebruikers te verkennen hoe te komen tot geschikte tools voor een beter inzicht in de toestand van het mariene milieu. Door de verschillende belanghebbende partijen te betrekken wordt niet alleen een beter overzicht gemaakt voor sturing, maar ook een beter inzicht tussen partijen hoe biodiversiteit in verschillende kaders wordt geïnterpreteerd.  Programma’s als MONS, Wozep en ook Natuurherstel-Noordzee moeten de transities in goede banen leiden: met kennis van zaken. Een overzicht/inzicht/cockpit Biodiversiteit is echter geen onderdeel van deze kennis- en natuurherstelprogramma’s.