Prikkels voor verspillingsvrije keten (BO-43-110-017)

Het project heeft als doel inzicht te krijgen in de prikkels (incentives) voor bedrijven om minder voedsel te verspillen en te bepalen hoe hier vanuit beleid aan kan worden bijgedragen. In het project wordt een portfolio en een topselectie gemaakt van impactvolle en haalbare prikkels, waarmee het Nederlandse bedrijfsleven kan worden gestimuleerd verspillingsvrij te worden, waaronder met nieuwe verdien-, bedrijfs- en ketenmodellen. Dit inzicht draagt bij aan het verdiepen, verbreden en versnellen van beleidsactiviteiten die leiden tot vermindering van voedselverspilling.

De Nederlandse consument gaat steeds minder voedsel verspillen, maar deze daling zien we momenteel nog onvoldoende in de keten (bij bedrijven), ondanks inspanningen vanuit o.a. LNV en WUR om de gewenste verandering te stimuleren. Aan goede voorbeelden is geen gebrek, wat onder meer blijkt uit de showcases van stakeholders van Samen Tegen Voedselverspilling. De echte ‘witte vlek’ zit achter het motiveren van de groep bedrijven achter deze koplopers. En, hoe kun je die overtuigen, stimuleren en aanjagen om minder voedsel te verspillen,  ten opzichte van of in combinatie met verplichtende wetgeving.

 

Ons huidige agri-food systeem en haar gangbare bedrijfsmodellen en keteninrichtingen verdienen een upgrade naar een verspillingsvrije variant. Basisprincipes voor bedrijven concentreren zich nu nog veelal op winstgevendheid, via een winnende combinatie van klantsegmenten, waarde proposities, klantrelaties, verkoopkanalen, inkomstenstromen, bedrijfsmiddelen, kernactiviteiten, partners, en kostenstructuren. Dit blijkt mede uit de inventarisatie die eerder gemaakt is in opdracht van LNV van de belemmeringen bij het tegengaan van voedselverspilling, waarbij gekeken is naar impact en haalbaarheid[1]. De top 10 van meest kansrijke mogelijkheden vermeld specifiek:

• Financiële prikkels wegnemen om het ‘doordraaien’ van onverkocht product te voorkomen.
• Het inzetten van financiële prikkels voor stimuleren verwaarden organische reststromen (verminderen afval, voorkomen van laagwaardig gebruik van organisch afval in bedrijfsleven, o.a. grondstof beprijzen, emissierechten)

Om meer bedrijven te stimuleren om minder te verspillen, zal er gewerkt moeten worden aan de veranderbereidheid, of ook wel innovatievermogen, dat zich kenmerkt door waardeoriëntatie, competenties en netwerkrelaties.

 

[1] Kamerbrief over voedselverspilling in Nederland 2020 uit augustus 2020 o.b.v. de inventarisatie regelgeving - spelregels veranderen (BO-43-002.02-006)