Meerjarig programma monitor duurzaam voedsel (MDV) (fiche) (BO-43-218-007, BO-43-110-004, BO-43-002.01-001, BO-20-015-007, BO-20-005-014)

Het ministerie van LVVN wil inzicht in de verduurzaming van voedselketens in Nederland. Omwille van meetbaarheid, kosteneffectiviteit en een hoge mate van relevantie voor het weergeven van inzichten rondom verduurzaming is er in 2025 en eerder al gekozen voor een monitor die geïntegreerde informatie bevat over de stand van zaken en de ontwikkeling van consumptie van duurzaam voedsel op de Nederlandse markt uitgaand van de consumentenbestedingen aan producten met een bepaald consumentenkeurmerk: Monitor Duurzaam Voedsel.

 

Uit de Monitor Duurzaam Voedsel blijkt dat in de periode 2014–2024 de bestedingen aan producten met een duurzaamheidskeurmerk jaarlijks zijn gestegen met percentages tussen de 8% en 26%. Het marktaandeel van voedsel met een keurmerk groeide in diezelfde periode van 7% naar 21%. In 2024 stegen zowel de bestedingen aan duurzaam voedsel als de totale voedselbestedingen met 4%. Vooral biologisch voedsel liet een relatief sterke groei zien, mede dankzij een forse omzetstijging in speciaalzaken voor duurzame voeding (15%) en supermarkten (12%).

 

Om inzicht te krijgen in de verduurzaming is er ook voor het jaar 2026 behoefte om de Monitor Duurzaam Voedsel voort te zetten, met nieuwe data over 2025. Voor de Monitor is gevraagd om ieder jaar rekening te houden met de ontwikkelingen die een eventuele aanpassing van de Monitor noodzakelijk maken.

 

De gemeten keurmerken voor de editie in 2026 zijn ASC, Biologisch, Beter Leven (1, 2, en 3 sterren), Fair Trade, MSC, On the way to PlanetProof, Rainforest Alliance, SRP en Vrije Uitloop. Dit zijn keurmerken met onafhankelijke controle die een substantiele rol spelen op de Nederlandse consumentenmarkt. Deze set van keurmerken vormt een basisset voor de monitor. Wel wordt naar deze set een verdieping weergegeven voor de selectie Topkeurmerken van MilieuCentraal. Een beperkt aantal keer in de loopperiode van de Monitor is de basisset van keurmerken die gemonitord aangepast, bijvoorbeeld door inzichten in topkeurmerken van Milieucentraal of een verandering van beleidsfocus. De basisset keurmerken wordt voor 2026 behouden. In het najaar van 2025 is door Milieucentraal een nieuwe beoordeling van Topkeurmerken uitgebracht, deze actualisatie is echter nog niet helemaaal afgerond. Voor de verdieping in de monitor wordt in 2026 wordt niet in een aanpassing van de set van de Topeurmerken voorzien, omdat in het grootste deel van het jaar 2025, de vorige beoordeling heeft gegolden. De resultaten van de verdieping zullen niet helemaal aansluiten op de beoordeling omdat in de laatste maanden van het jaar een gewijzigde set Topkeurmerken geldt vanuit Milieucentraal.