Houtwal 2.0: Herwaardering van multifunctionele beplantingen in de melkveehouderij

Sinds het ontstaan van de landbouw maken bomen en struiken een integraal onderdeel uit van het boerenbedrijf, zeker in de Achterhoek. Geriefhoutbosjes en andere beplantingsvormen met hakhout dienden om stook- en geriefhout te leveren voor de verkoop of voor dagelijks gebruik op de boerderij. Voor de komst van het prikkeldraad hadden houtwallen en heggen in de veehouderij tevens een functie als erfafscheiding en veekering.

Tegenwoordig hebben houtwallen en houtsingels minder agronomische functies. Landschapselementen kunnen echter -naast leverancier van biodiversiteit en landschappelijke aantrekkelijkheid - weer een functionele rol gaan vervullen. Vooral bij de grondgebonden melkveehouderij in het kleinschalige coulisselandschap van de Achterhoek, maar ook in het rivierengebied, liggen er goede kansen voor (her)introductie.

De uitdaging ligt er vooral in om landschapselementen zo te situeren en vorm te geven, dat ze naast het verhogen en verbinden van biodiversiteit op het bedrijf en de omgeving, ook functionele waarden hebben voor de bedrijfsvoering van een melkveehouderij. Dat kan zijn op het vlak van veevoeding en dierenwelzijn, maar ook milieukwaliteit en klimaat.

In het project Houtwal 2.0 zijn volgens een structurele aanpak meerdere varianten van multifunctionele hagen of houtwallen ontwikkeld en aangeplant in de Achterhoek. Er komt waarschijnlijk een verlenging van het project Houtwal 2.0. In de verlenging wordt de Houtwal 2.0 gemonitord op het aanslaan van de beplantingen. Daarnaast worden er optimale gebruik- en beheersadviezen van voederhagen voor melkveehouders opgesteld. In 2025 wordt deze factsheet gepubliceerd.

Het project wordt gefinancierd vanuit het provinciaal Actieplan Natuurinclusieve Landbouw Gelderland. De Stichting Heg & Landschap stelde het plantgoed beschikbaar in het kader van hun 20-jarig jubileum. Ook het Streekfonds Achterhoek heeft een deel van de financiering van de inplant voor haar rekening genomen.