Add_Evaluatie MEGMA (BO-43-225-049)

In 2014 is in het kader van het convenant mosseltransitie een aantal gebieden in de westelijke Waddenzee gesloten voor mosselzaad- en garnalenvisserij. Doel van deze sluitingen was het mogelijk maken van een ongestoorde ontwikkeling van meerjarige mosselbanken, en overige belangrijke natuurwaarden. Om te kunnen evalueren of de gebiedssluitingen leiden tot de gewenste doelen is in 2015 gestart met monitoring van bodemdieren in de gesloten gebieden (project ‘Gesloten gebieden Waddenzee’), in opdracht van het ministerie van LVVN. De monitoring is jaarlijks uitgevoerd in de periode 2015-2024. Mosselen en andere bodemdieren werden bemonsterd binnen de voor mosselzaadvisserij gesloten gebieden, en in aangrenzende open gebieden. Gegevens over de verspreiding en oppervlakte van mosselbanken werden verkregen uit de jaarlijkse monitoring van het mosselbestand in opdracht van de mosselsector. De ontwikkeling van mosselbanken en overige soorten in de gesloten gebieden werd beschreven, en deze ontwikkeling werd vergeleken met die in het open gebied. Bij een verschillende ontwikkeling is onderzocht of dit een gevolg is van de gebiedssluiting.

 

Uit de laatste rapportage over de gehele periode van tien jaar (Craeymeersch et al., in prep.) komen de volgende inzichten naar voren:

·      We zien veranderingen in de bodemdiergemeenschap in de gesloten gebieden. Soms wijkt dit af van de ontwikkeling in de open gebieden. Er zijn vooralsnog geen signalen dat dit een resultaat is van de gebiedssluiting. 

·      De soortensamenstelling en diversiteit van een bodemdiergemeenschap wordt vooral gestuurd door de aan- of afwezigheid van mosselen: mosselen als hotspots. Er zijn aanwijzingen (PRODUS-onderzoek) dat de diversiteit toeneemt met de leeftijd van een bank (Glorius et al., 2013), en mogelijk met de totale biomassa van mosselen.

·      Veranderingen over de tijd zijn dus in hoge mate herleidbaar tot veranderingen in de populaties van deze twee schelpdiersoorten. Dat geldt voor inheemse soorten (mosselen, kokkels) en uitheemse soorten, of die nu al enige tijd in onze wateren voorkomen (Amerikaanse zwaardschede) of pas recent (Amerikaanse strandschelp).